{"id":93,"date":"2024-11-12T14:49:00","date_gmt":"2024-11-12T14:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/archiversum.kobo.org.pl\/?page_id=93"},"modified":"2025-01-25T20:38:17","modified_gmt":"2025-01-25T20:38:17","slug":"volterra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/volterra\/","title":{"rendered":"Volterra"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Proces przygotowania immersyjnej rekonstrukcji architektonicznego obiektu dziedzictwa kulturowego, kt\u00f3ry nie zachowa\u0142 si\u0119 do naszych czas\u00f3w, wymaga transdyscyplinarnej wsp\u00f3\u0142pracy specjalist\u00f3w z wielu bardzo odleg\u0142ych sobie dziedzin. Wymiana wiedzy i do\u015bwiadczenia musi nast\u0119powa\u0107 mi\u0119dzy innymi pomi\u0119dzy archeologami i specjalistami od akwizycji danych za pomoc\u0105 nowoczesnych technologii, historykami, historykami sztuki i kultury oraz architektami modeluj\u0105cymi w systemach BIM, specjalistami przygotowuj\u0105cymi immersyjne \u015brodowiska w VR, edukatorami, muzealnikami i specjalistami od UX. Wszelkie dzia\u0142ania wymagaj\u0105 uwa\u017cno\u015bci na kontekst historyczny i kulturowy oraz spo\u0142eczny. Wirtualne rekonstrukcje powinny mie\u0107 charakter dope\u0142niaj\u0105cy, a nie konkurencyjny wobec materialnych pozosta\u0142o\u015bciach zabytku oraz uzupe\u0142nia\u0107 lokaln\u0105 ofert\u0119 muzealn\u0105. Poni\u017cej przedstawiamy kilka najwa\u017cniejszych informacji dotycz\u0105cych kontekstu naszego use case’u.
<\/p>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

Volterra<\/p>\n\n\n\n

Volterra to miasto we W\u0142oszech, w Toskanii, w prowincji Piza. Zosta\u0142o za\u0142o\u017cone przez Etrusk\u00f3w na wzg\u00f3rzu wznosz\u0105cym si\u0119 522 metry nad poziom morza, dominuj\u0105cym nad dolinami rzek Cecina, Fine, Era i Elsa. Niemal nieprzerwana ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 osadnictwa na tym terenie si\u0119ga IX wieku przed nasz\u0105 er\u0105.
<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Velathri<\/p>\n\n\n\n

Velathri by\u0142o jednym z g\u0142\u00f3wnych miast staro\u017cytnej Etrurii. Posiada\u0142o rozleg\u0142e tereny oraz port na wybrze\u017cu Morza Tyrre\u0144skiego, zwany Vada Volaterrana, z kt\u00f3rym skomunikowane by\u0142o dzi\u0119ki rzece.<\/p>\n\n\n\n

W mie\u015bcie zachowa\u0142o si\u0119 wiele pozosta\u0142o\u015bci z czas\u00f3w etruskich, miedzy innymi fragmenty mur\u00f3w – brama Porta all’Arco ozdobiona trzema kamiennymi g\u0142owami. W Volterze znajduje si\u0119 Muzeum Etruskie (Museo Etrusco Guarnacci) z bogat\u0105 kolekcj\u0105 terakotowych i alabastrowych urn pogrzebowych, figurek wotywnych oraz przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku.
<\/p>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

Colonia Iulia Augusta Volaterrae<\/h2>\n\n\n\n

Volterra w czasach rzymski mia\u0142a najpierw status municipium, a nast\u0119pnie kolonii. Cz\u0142onkowie wa\u017cnego etruskiego rodu Caecina w czasach wczesnego cesarstwa pe\u0142nili funkcje konsul\u00f3w rzymskich.<\/p>\n\n\n\n

W okresie panowania cesarzy Augusta i Tyberiusza, na pocz\u0105tku I wieku naszej ery, przedstawiciele rodu Caecina, ufundowali teatr, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 oko\u0142o 3000 widz\u00f3w. Niedawne odkrycia archeologiczne pokaza\u0142y, \u017ce w mie\u015bcie wybudowano r\u00f3wnie\u017c amfiteatr.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Teatr rzymski<\/p>\n\n\n\n

Teatr zbudowano w rejonie zwanym Vallebuona, z widowni\u0105 cz\u0119\u015bciowo wspart\u0105 o zbocze wzg\u00f3rza. W trakcie rozbudowy, za budynkami scenicznymi, powsta\u0142 portyk kolumnowy. <\/p>\n\n\n\n

Istnieje hipoteza, \u017ce oko\u0142o oko\u0142o drugiej po\u0142owy III w n.e. teatr zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zasypany przez osuwisko ziemi. W nast\u0119pnych latach portyk za teatrem zosta\u0142 wt\u00f3rnie wykorzystywany w ramach wybudowanego w nim na prze\u0142omie III i IV wieku prywatnego kompleksu \u0142a\u017ani. Na potrzeby budowy term u\u017cyto materia\u0142\u00f3w pozyskanych z kompleksu teatralnego. Obszar teatru sta\u0142 si\u0119 \u201ckamienio\u0142omem\u201d, z kt\u00f3rego pozyskiwano elementy do ponownego u\u017cycia. Praktyka ta by\u0142a kontynuowana w kolejnych epokach, np. kapitele kolumn ponownie wykorzystano wmurowuj\u0105c je w portyki ko\u015bcielne. Na g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci widowni wybudowano \u015bredniowieczne mury miejskie, a teren dawnego teatru znalaz\u0142 si\u0119 poza miastem.
<\/p>\n\n\n\n

\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

Prace archeologiczne<\/h2>\n\n\n\n

Pozosta\u0142o\u015bci teatru rzymskiego w Volterze odkryto stosunkowo p\u00f3\u017ano, dopiero w po\u0142owie XX wieku, dzi\u0119ki staraniom Enrico Fiumi, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 prace archeologiczne. Wykopaliska pod jego kierunkiem prowadzone by\u0142y w latach 1950-53. Nast\u0119pnie prac\u0119 przej\u0119\u0142y pa\u0144stwowe s\u0142u\u017cby archeologiczne. Na prze\u0142omie lat 60. i 70. XX w. wykonano anastyloz\u0119, czyli ponowne ustawienie kolumn i innych element\u00f3w architektonicznych ze zrujnowanej budowli, uzupe\u0142nione przez cz\u0119\u015bciow\u0105 odbudow\u0119 fragmentu jednej ze \u015bcian.<\/p>\n\n\n\n

Teatr w Volterze przetrwa\u0142 w stosunkowo dobrym stanie. W por\u00f3wnaniu z innymi tego typu obiektami wyj\u0105tkowo dobrze zachowa\u0142a si\u0119 partia budynk\u00f3w scenicznych teatru. Podczas wykopalisk archeolodzy natrafili na pozosta\u0142o\u015bci konstrukcji s\u0142u\u017c\u0105cych do opuszczania kurtyny oraz do rozpi\u0119cia dachu w formie \u017cagla, kt\u00f3ry chroni\u0142 widz\u00f3w przed s\u0142o\u0144cem. Odkryto elementy dekoracyjne, takie jak inskrypcja fundator\u00f3w, g\u0142owy i inne fragmenty pos\u0105g\u00f3w, dekoracyjne gzymsy i fragmenty ok\u0142adzin kamiennych.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n

Wykorzystaniem nowoczesnych technologii<\/p>\n\n\n\n

W pa\u017adzierniku 2016 r. w trakcie warsztat\u00f3w zorganizowane przez Fundacj\u0119 Volterra – Detroit z udzia\u0142em firm Case Technologies i Autodesk dokonano akwizycji danych pozosta\u0142o\u015bci teatru rzymskiego. Przy pomocy nowoczesnych metod wykorzystuj\u0105cych skany laserowe, fotogrametri\u0119 i uj\u0119cia z drona, otrzymano bardzo precyzyjne dane. Ich szczeg\u00f3\u0142owe analizy przeprowadzi\u0142 W\u0142adys\u0142aw Fuchs, profesor na Uniwersytecie Detroit Mercy (School of Architecture and Community Development) oraz szef Volterra-Detroit Foundation, od lat zajmuj\u0105cy si\u0119 badaniami nad metodami projektowania i konstruowania budowli w staro\u017cytnym Rzymie. Badania Fuchsa ujawni\u0142y pewne cechy teatru w Volterze, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y niezauwa\u017cane lub niedoceniane.
<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

Wyniki bada\u0144<\/h2>\n\n\n\n

Aby kontynuowa\u0107 badania nad kompozycj\u0105 przestrzenn\u0105 Fuchs przygotowa\u0142 te\u017c tr\u00f3jwymiarowy model teatru. Celem modelu nie by\u0142o stworzenie cyfrowej repliki oryginalnej struktury – pewne szczeg\u00f3\u0142y architektoniczne zosta\u0142y uproszczone. Fuchs odkry\u0142, \u017ce budowla wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bardzo regularn\u0105 i czyteln\u0105 kompozycj\u0105. Jej architekt umiej\u0119tnie operowa\u0142 z\u0142o\u017conymi i nietypowymi uk\u0142adami geometrycznymi. Widowni\u0119 opar\u0142 na siedmiok\u0105cie i jego wielokrotno\u015bci w postaci wielok\u0105ta foremnego o nieparzystej liczbie 21 bok\u00f3w. Projektuj\u0105c przestrze\u0144 sceny odszed\u0142 od koncepcji ci\u0105g\u0142ej fasady. Trzy osobne budynki, rozdzielone mi\u0119dzy sob\u0105 w\u0105skimi uliczkami, sprawiaj\u0105 wra\u017cenie iluzji miejskiego krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n

Fuchs przygotowa\u0142 te\u017c cyfrow\u0105 rekonstrukcj\u0119 3D przedstawiaj\u0105c\u0105 jak m\u00f3g\u0142 wygl\u0105da\u0107 teatr na prze\u0142omie II i III wieku naszej ery. Pomimo znacznej liczby przeprowadzonych bada\u0144, na kt\u00f3rych oparta jest przestrze\u0144 teatru, rekonstrukcja, a zw\u0142aszcza jej szczeg\u00f3\u0142y i detale architektoniczne stanowi\u0119 pewn\u0105 wizj\u0119. Projekt posiada zr\u00f3\u017cnicowane poziomy pewno\u015bci, co do poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w. W celu przeprowadzenie kolejnych do\u015bwiadcze\u0144 w \u015brodowisku pozwalaj\u0105cym na obcowanie z przestrzeni\u0105 architektury staro\u017cytnej w spos\u00f3b zbli\u017cony do rzeczywistego oraz przetestowania zasad dzia\u0142ania frameworka w ramach use case\u2019u projektu opracowano wirtualn\u0105, immersyjn\u0105 rekonstrukcj\u0119 teatru w Volterze opart\u0105 o modle BIM prof.\u00a0W.\u00a0Fuchsa.
<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\n

Bibliografia<\/h2>\n\n\n\n
    \n
  1. M. Pasquinucci, M.L. Ceccarelli Lemut, A. Furiesi, Breve storia di Volterra, 2007<\/li>\n\n\n\n
  2. E. Fiumi, A. de Agostiono, Volterra: Scavi nell’area del teatro romano degli anni 1950-1953, w: Notizie degli scavi di antichita, vol. 8, 1955<\/li>\n\n\n\n
  3. P. Inghirami, Il teatro romano di Volterra. Rilevazioni, caratteristiche architettoniche e problemi di sistemazione, Rassegna Volterrana, 1977<\/li>\n\n\n\n
  4. F. Sear, Roman Theatres, An Architectural Study, Oxford University Press, 2006<\/li>\n\n\n\n
  5. C. Houbart, “Reconstruction as a creative act”: on anastylosis and restoration around the Venice Congress, 2020<\/li>\n\n\n\n
  6. W. Fuchs, A study of the geometric and architectural composition of the roman theater in Volterra, Velathri Volaterrae, La citt\u00e0 etrusca e il municipio romano, 2021<\/li>\n\n\n\n
  7. A. Pizzigati, Per una filologia frontescenica del teatro romano di Volterra (PI) tra ipotesi architettoniche e novit\u00e0 storiche, w: Marmora, 2019<\/li>\n\n\n\n
  8. V.Limina, Poteri e strategie familiari di Volterra, Il caso di una comunit\u00e0 etrusca nel mondo romano, 2021<\/li>\n\n\n\n
  9. A. Laratta, Tutto sull’anfiteatro di Volterra, w: Finestre sull’Arte, 29\/08\/2023<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \n
    • <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

      <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Proces przygotowania immersyjnej rekonstrukcji architektonicznego obiektu dziedzictwa kulturowego, kt\u00f3ry nie zachowa\u0142 si\u0119 do naszych czas\u00f3w, wymaga transdyscyplinarnej wsp\u00f3\u0142pracy specjalist\u00f3w z wielu bardzo odleg\u0142ych sobie dziedzin. Wymiana wiedzy i do\u015bwiadczenia musi nast\u0119powa\u0107 mi\u0119dzy innymi pomi\u0119dzy archeologami i specjalistami od akwizycji danych za pomoc\u0105 nowoczesnych technologii, historykami, historykami sztuki i kultury oraz architektami modeluj\u0105cymi w systemach BIM, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-93","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/93"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/93\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/93\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}