{"id":37,"date":"2024-11-12T19:48:33","date_gmt":"2024-11-12T19:48:33","guid":{"rendered":"https:\/\/archiversum.kobo.org.pl\/?page_id=37"},"modified":"2025-10-13T21:58:33","modified_gmt":"2025-10-13T21:58:33","slug":"ekologia-i-vr","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/ekologia-i-vr\/","title":{"rendered":"Ekologia i VR"},"content":{"rendered":"\n
\n

Mieszka\u0144cy Volterry mieli bardzo zr\u00f3wnowa\u017cone podej\u015bcie do zasob\u00f3w. Ponowne u\u017cycie, recykling, zmiana funkcji przedmiot\u00f3w i materia\u0142\u00f3w stanowi\u0142y sta\u0142y element gospodarki cyrkularnej w staro\u017cytno\u015bci. Wra\u017cliwo\u015b\u0107 na kwestie ekologiczne powinna nam towarzyszy\u0107 kiedy staramy si\u0119 odtworzy\u0107 tamten \u015bwiat. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O korzy\u015bciach dotycz\u0105cych bardziej zbli\u017conej do rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci percepcji obiekt\u00f3w budowlanych w immersyjnych \u015brodowisku VR piszemy w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej wizualizacji architektury. W tym miejscu chcemy si\u0119 skupi\u0107 na kwestiach zwi\u0105zanych z zr\u00f3wnowa\u017conym podej\u015bciem do przygotowywania takich rozwi\u0105za\u0144.  Immersyjna wizualizacja modeli architektonicznych w VR pozwala na wi\u0119ksz\u0105 redukcj\u0119 wykorzystania zasob\u00f3w fizycznych ni\u017c popularny w tym obszarze druk 3D. Do projekt\u00f3w cyfrowych \u0142atwiej wprowadza\u0107 modyfikacje, pokazywa\u0107 r\u00f3\u017cne stadia opracowania i funkcjonowania modelu. Nieudane projekty nie staj\u0105 si\u0119 zalegaj\u0105cymi odpadami. Efektem ubocznym ich produkcji nie jest znaczne zu\u017cycie energii oraz zanieczyszczanie powietrza.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Jak podkre\u015bla w swojej ksi\u0105\u017cce \u201cSzara godzina. Czas na nowa architektur\u0119\u201d Filip Springer \u015blad w\u0119glowy powi\u0105zany z wznoszeniem, u\u017cytkowaniem i rozbi\u00f3rk\u0105 budynk\u00f3w stanowi oko\u0142o 40%, a sama produkcja cementu oko\u0142o 8% globalnych emisji (dwa razy tyle co transport morski i lotniczy, kt\u00f3ry wynosi oko\u0142o 4%). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wykorzystywanych materia\u0142\u00f3w budowlanych nie mo\u017ce by\u0107 ponownie u\u017cyta. Konstrukcje s\u0105 najcz\u0119\u015bciej odlewane w miejscu budowy i s\u0105 dostosowane do potrzeb konkretnego budynku. Podczas projektowania i budowy nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 ich ponownego wykorzystania, a sam demonta\u017c uniemo\u017cliwiaj\u0105 stosowane techniki budowlane. Co prawda na terenie Unii Europejskiej odzyskuje si\u0119 70% materia\u0142\u00f3w z rozbi\u00f3rek, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nadaje si\u0119 do wykorzystania jako elementy umocnienia terenu, na przyk\u0142ad przy budowie dr\u00f3g. Nie stosuje si\u0119 recyklingu poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w architektonicznych. Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce jest to tradycyjne podej\u015bcie do gospodarowania zu\u017cytymi materia\u0142ami, \u017ce postulaty zwi\u0105zane z ograniczeniem odpad\u00f3w i recyklingiem s\u0105 nowymi pomys\u0142ami wywodz\u0105cymi si\u0119 z coraz wi\u0119kszej troski o \u015brodowisko naturalne oraz obaw przed skutkami globalnego ocieplenia. Badania pokazuj\u0105, \u017ce spo\u0142eczno\u015bci funkcjonuj\u0105ce w czasach przedindustrialnych nie stosowa\u0142y metod opartych na wydobywaniu, produkowaniu, u\u017cywaniu, a nast\u0119pnie wyrzucaniu, ale skoncentrowane by\u0142y na dzia\u0142aniach zwi\u0105zanych z ponownym wykorzystaniem przedmiot\u00f3w i materia\u0142\u00f3w, ich refunkcjonalizacj\u0105 i recyklingiem. W staro\u017cytno\u015bci minimalizowano ilo\u015b\u0107 odpad\u00f3w, a ponowne wykorzystanie element\u00f3w architektonicznych by\u0142o bardzo cz\u0119st\u0105 praktyk\u0105 (tak zwane spolia). Istnieje wiele materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych z czas\u00f3w greckich i rzymskich sankcjonuj\u0105cych prawnie te praktyki. Znamy nazwy zawod\u00f3w, kt\u00f3re powi\u0105zane by\u0142y z odzyskiwaniem i wt\u00f3rn\u0105 sprzeda\u017c\u0105 materia\u0142\u00f3w. Pozosta\u0142y \u015blady archeologiczne warsztat\u00f3w, w kt\u00f3rych takie materia\u0142y mog\u0142y by\u0107 przechowywane i przerabiane. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142a odnosz\u0105ce si\u0119 do kwestii zanieczyszczenia \u015brodowiska (na przyk\u0142ad rzek czy powietrza) oraz nadmiernej eksploatacji zasob\u00f3w (na przyk\u0142ad przez wylesianie, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do brak\u00f3w drewna). O takich kwestiach wspomina mi\u0119dzy innymi w swoich pismach Pliniusz Starszy. Oczywi\u015bcie nie nale\u017cy ich traktowa\u0107 w kategoriach wsp\u00f3\u0142czesnej \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej, a bardziej w ramach racjonalnego gospodarowania, korzy\u015bci ekonomicznych i utrzymania otoczenia miejskiego w formie wygodnej do funkcjonowania, niemniej efekt dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z post\u0119powaniem ze zu\u017cytymi przedmiotami i materia\u0142ami mia\u0142y na ko\u0144cu charakter neutralny, je\u015bli nie pro\u015brodowiskowy. W Volterze odnale\u017a\u0107 mo\u017cna wiele przyk\u0142ad\u00f3w takich praktyk. Kamie\u0144 z inskrypcj\u0105 \u201eColonia Iulia Augusta Volaterrae\u201d by\u0142 wielokrotnie wykorzystywany, najpierw staro\u017cytno\u015bci, a potem w czasach nowo\u017cytnych, mi\u0119dzy innymi w posiad\u0142o\u015bci biskupa Volterry. Zosta\u0142 odnaleziony w 1989 roku na pokrywie grobowca w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142a San Biagio (Montecatini Val di Cecina) gdzie trafi\u0142 prawdopodobnie w XIV wieku. Ponowne wykorzystanie zar\u00f3wno cz\u0119\u015bci otoczenia architektonicznego jak i materia\u0142\u00f3w dotyczy\u0142o r\u00f3wnie\u017c samego, w\u00f3wczas ju\u017c nieu\u017cywanego, budynku teatru w Volterze. Portyk za scen\u0105 przeznaczono do wybudowania w jego obszarze ma\u0142ego kompleksu term, a do budowy obiektu i jego dekoracji wykorzystano materia\u0142y pochodz\u0105ce z teatru.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

W cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej wizualizacji architektury om\u00f3wiono rozw\u00f3j metod zwi\u0105zanych z opracowywaniem fizycznych modeli – makiet architektonicznych. Ich popularyzacja i zwi\u0119kszona produkcja w pewnych okresach by\u0142a powi\u0105zana z nowymi mo\u017cliwo\u015bciami technicznymi. Rozw\u00f3j druku 3D ponownie spopularyzowa\u0142 ich wykorzystanie do prezentacji nowopowstaj\u0105cych budynk\u00f3w ich inwestorom i przysz\u0142ym w\u0142a\u015bcicielom. Dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bciom druku 3D produkcja makiet sta\u0142a si\u0119 szybka. Stosunkowo \u0142atwo i precyzyjnie pozwala odda\u0107 projekt wymodelowany komputerowo. Na rynku pojawi\u0142y si\u0119 wyspecjalizowane firmy, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 takimi wydrukami dla pracowni architektonicznych. Wykorzystanie tej technologii wida\u0107 te\u017c w \u015bwiecie muzealnym oraz w\u015br\u00f3d badaczy zajmuj\u0105cych si\u0119 rekonstrukcjami obiekt\u00f3w dziedzictwa kulturowego. Niestety druk 3D w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na druku z tworzyw sztucznych. Cho\u0107 s\u0105 dost\u0119pne technologie umo\u017cliwiaj\u0105ce druk z innych materia\u0142\u00f3w to polimery nadal s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanym materia\u0142em. Druk 3D bezpo\u015brednio wi\u0105\u017ce si\u0119 z powstawaniem odpad\u00f3w. Wydruki pr\u00f3bne czy nieudane modele mo\u017cna by ponownie przetwarza\u0107 na filament, ale wymaga to posiadania osobnych urz\u0105dze\u0144 i\u00a0 w praktyce materia\u0142y te najcz\u0119\u015bciej trafiaj\u0105 do kosza. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107, i\u017c proces druku 3D pobiera du\u017co energii elektrycznej, a opary wydzielaj\u0105ce si\u0119 podczas topienia popularnych tworzyw sztucznych typu ABS lub PLA s\u0105 toksyczne. W tym kontek\u015bcie proponowane przez nas rozwi\u0105zanie w postaci immersyjnych wizualizacji VR pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 bardziej zbli\u017cony do rzeczywistego poziom do\u015bwiadczenia \u015brodowiska architektonicznego przy ograniczonym w por\u00f3wnaniu z wydrukami 3D zu\u017cyciem energii, bez efekt\u00f3w ubocznych w postaci odpad\u00f3w czy zanieczyszcze\u0144. Oczywi\u015bcie nie postulujemy ca\u0142kowitej eliminacji fizycznych makiet, ale bardziej rozwa\u017cne i racjonalne ich wykorzystanie, zw\u0142aszcza w obszarze edukacji i popularyzacji dziedzictwa kulturowego. Fizyczne modele architektoniczne powinny by\u0107 przygotowywane mi\u0119dzy innymi z my\u015bl\u0105 o odbiorcach niewidz\u0105cych i s\u0142abo widz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. F. Springer, Szara godzina. Czas na now\u0105 architektur\u0119, 2024<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    2. V.Limina, Riuso, riciclo, rifunzionalizzazione: pratiche di \u2018economia circolare\u2019 nell\u2019antichit\u00e0? Riflessioni per una topografia dello scarto: il caso volterrano, w: Landscape 3: una sintesi di elementi diacronici. Uomo e ambiente nel mondo antico: un equilibrio possibile?, 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mieszka\u0144cy Volterry mieli bardzo zr\u00f3wnowa\u017cone podej\u015bcie do zasob\u00f3w. Ponowne u\u017cycie, recykling, zmiana funkcji przedmiot\u00f3w i materia\u0142\u00f3w stanowi\u0142y sta\u0142y element gospodarki cyrkularnej w staro\u017cytno\u015bci. Wra\u017cliwo\u015b\u0107 na kwestie ekologiczne powinna nam towarzyszy\u0107 kiedy staramy si\u0119 odtworzy\u0107 tamten \u015bwiat.  O korzy\u015bciach dotycz\u0105cych bardziej zbli\u017conej do rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci percepcji obiekt\u00f3w budowlanych w immersyjnych \u015brodowisku VR piszemy w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-37","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37"}],"collection":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":408,"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions\/408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archiverse.kobo.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}